سوالات متداول

خانه | سوالات متداول

پرسش و پاسخ های متداول درباره ما

ممکن است بخواهید در رابطه با فعالیت های ما، برنامه ها و شرایط کاری ما بیشتر بدانید

از کجا بفهمم فرزندم نیاز به ارزیابی روانشناختی دارد؟
اگر تغییرات رفتاری، احساسی یا تحصیلی فرزندتان بیش از چند هفته ادامه دارد و زندگی روزمره او را مختل کرده است، بهتر است توسط روانشناس ارزیابی شود. نشانه‌هایی مثل اضطراب، پرخاشگری، انزوا یا افت تمرکز معمولاً هشداردهنده هستند. تشخیص زودهنگام کمک می‌کند از مشکلات بزرگ‌تر جلوگیری شود.

اولین جلسه مشاوره چگونه برگزار می‌شود؟
در جلسه نخست، ابتدا اطلاعاتی درباره شرایط کودک از والدین دریافت می‌شود و سپس روانشناس با کودک وارد تعامل می‌شود تا او را بهتر بشناسد. در پایان جلسه، ارزیابی اولیه، نیازها و مسیر درمانی با والدین به‌طور شفاف توضیح داده می‌شود. این جلسه پایه تصمیم‌گیری درمان است.

چه سنی برای شروع درمان مناسب است؟
مشاوره برای کودکان حتی از سنین پیش‌دبستانی قابل انجام است و اتفاقاً هرچه مداخله زودتر آغاز شود، نتایج سریع‌تر و پایدارتر خواهند بود. درمانگران کودک از روش‌های متناسب با سن مانند بازی‌درمانی استفاده می‌کنند. بنابراین هیچ‌وقت برای شروع خیلی زود نیست.

تفاوت مشاوره کودک با مشاوره نوجوان چیست؟
در کودکان تمرکز بر بازی‌درمانی، رفتاردرمانی و همراهی والدین است، اما در نوجوانان مباحث هویتی، روابط، هیجان‌ها و مهارت‌های فردی محور درمان قرار می‌گیرد. هر گروه سنی زبان و ابزار متفاوتی برای بیان احساسات دارد. روانشناس روش مناسب را متناسب با سن انتخاب می‌کند.

چه زمانی باید برای بررسی بیش‌فعالی/ADHD مراجعه کنیم؟
اگر فرزندتان بی‌توجهی شدید، تکانشگری، بی‌قراری یا مشکلات تحصیلی و اجتماعی دارد که مداوم شده‌اند، زمان ارزیابی است. ADHD تنها با دیدن چند رفتار تشخیص داده نمی‌شود و نیازمند بررسی تخصصی است. تشخیص درست مسیر بهتری برای مدرسه و خانه فراهم می‌کند.

آیا مشاوره آنلاین برای کودک و نوجوان مؤثر است؟
برای نوجوانان و بسیاری از کودکان، مشاوره آنلاین می‌تواند بسیار کاربردی باشد، به‌خصوص در شرایطی که دسترسی حضوری دشوار است. متخصص پس از ارزیابی اولیه تصمیم می‌گیرد آیا درمان آنلاین برای فرزند شما مناسب است. کیفیت رابطه درمانی مهم‌ترین عامل موفقیت است.

بازی‌درمانی چیست و چگونه کمک می‌کند؟
بازی‌درمانی از زبان طبیعی کودکان—بازی—برای بیان احساسات و مشکلات استفاده می‌کند. کودک در محیطی امن می‌تواند هیجان‌ها و نگرانی‌هایش را بدون فشار بیان کند. این روش برای اضطراب، پرخاشگری، مشکلات ارتباطی و چالش‌های رفتاری بسیار موثر است.

معمولاً درمان چند جلسه طول می‌کشد؟
مدت درمان به سن کودک، نوع مشکل و میزان همکاری والدین بستگی دارد. معمولاً پس از ۳ تا ۵ جلسه روند درمانی مشخص‌تر می‌شود و توقع تغییرات اولیه شکل می‌گیرد. برخی مشکلات کوتاه‌مدت و برخی نیازمند پیگیری بلندمدت هستند.

آیا والدین باید در فرآیند درمان شرکت کنند؟
بله، نقش والدین بسیار کلیدی است. در بسیاری از درمان‌ها آموزش و همراهی والدین بخش اصلی مداخله محسوب می‌شود. هماهنگی رفتارهای خانه و راهکارهای درمانی، سرعت تغییر را چند برابر می‌کند و نتایج پایدارتر می‌سازد.

تفاوت روانشناس با روانپزشک چیست؟
روانشناس روی ارزیابی، درمان رفتاری و غیردارویی تمرکز دارد، اما روانپزشک پزشک متخصصی است که می‌تواند در صورت نیاز دارو تجویز کند. بسیاری از مشکلات کودکان بدون دارو و تنها با مداخلات روانشناسی بهبود می‌یابند. گاهی همراهی هر دو تخصص بهترین مسیر است.

آیا درمان برای اضطراب کودکان موثر است؟
بله، درمان‌های مبتنی بر شواهد مثل CBT کودکان، در کاهش اضطراب، نگرانی‌های مداوم و اجتناب‌های رفتاری بسیار موفق هستند. این روش‌ها به کودک یاد می‌دهند احساسات را بشناسد و با آنها کنار بیاید. ترکیب درمان کودک و آموزش والدین معمولاً بهترین نتیجه را می‌دهد.

اگر کودک حرف از آسیب‌ رساندن به خود بزند باید چه کنم؟
این وضعیت فوراً نیاز به توجه دارد. مهم است احساسات کودک را جدی بگیرید و سریعاً با متخصص سلامت روان یا خدمات اضطراری تماس بگیرید. این نشانه‌ها همیشه به بحران واقعی منتهی نمی‌شوند، اما نیاز به بررسی حرفه‌ای دارند.

آیا رواندرمانی عوارض دارد؟
رواندرمانی معمولاً امن و بی‌خطر است، اما ممکن است کودک در شروع درمان با یادآوری احساسات سخت کمی بی‌قرار شود. این تجربه کوتاه‌مدت و بخشی طبیعی از روند درمان است. با حمایت متخصص، کودک احساس آرامش و کنترل بیشتری پیدا خواهد کرد.

آیا دارو همیشه لازم است؟
خیر، بیشتر مشکلات کودکان با درمان روانشناختی، آموزش والدین و تنظیم محیط خانه به‌خوبی بهبود پیدا می‌کنند. دارو معمولاً فقط در مشکلات شدید یا اختلالات خاص و با نظر روانپزشک تجویز می‌شود. تصمیم نهایی با ارزیابی تخصصی گرفته می‌شود.

محرمانگی اطلاعات چگونه تضمین می‌شود؟
درمانگران حرفه‌ای به اصول اخلاقی پایبند هستند و اطلاعات کودک محرمانه باقی می‌ماند. تنها در موارد نادر مانند خطر برای کودک یا دیگران، اطلاع‌ رسانی قانونی لازم است. والدین در جلسه اول توضیح کامل درباره این موضوع دریافت می‌کنند.

درمان نوجوانان چه تفاوت‌هایی دارد؟
نوجوانان به استقلال، احترام و ارتباط همدلانه نیاز دارند. روانشناس تلاش می‌کند فضایی فراهم کند که نوجوان احساس اعتماد و امنیت کند تا بتواند صحبت کند. تمرکز درمان بر مدیریت هیجان‌ها، روابط، هویت و مهارت‌های تصمیم‌گیری است.

آیا ارتباط با مدرسه در روند درمان مهم است؟
بله، همکاری با مدرسه می‌تواند روند درمان را سرعت ببخشد. با اجازه والدین، روانشناس می‌تواند اطلاعات لازم را به معلمان بدهد تا محیط آموزشی هماهنگ‌تر شود. این همکاری معمولاً نتایج را تقویت می‌کند.

آیا ارزیابی روانشناختی شامل تست هم می‌شود؟
در بسیاری از موارد بله. ارزیابی ممکن است شامل مشاهده، مصاحبه، پرسشنامه یا تست‌های استاندارد شناختی و رفتاری باشد تا تصویر دقیقی از وضعیت کودک بدست آید. این داده‌ها پایه برنامه‌ریزی درمان هستند.

اگر کودک همکاری نکند، چه کار می‌کنید؟
بسیاری از کودکان در جلسه اول خجالتی یا مقاوم هستند. اما متخصص با استفاده از بازی، زبان کودکانه و ایجاد رابطه امن، اعتماد او را جلب می‌کند. معمولاً بعد از یک یا دو جلسه، همکاری کودک بسیار بیشتر می‌شود.

آیا فرهنگ خانواده در درمان اهمیت دارد؟
بله، درمانگران حرفه‌ای به ارزش‌ها، فرهنگ و سبک تربیتی خانواده احترام می‌گذارند و درمان را متناسب با آنها تنظیم می‌کنند. این حساسیت فرهنگی اثربخشی درمان را افزایش می‌دهد.

آیا تست هوش برای همه لازم است؟
نه، تست هوش زمانی لازم است که نگرانی‌هایی درباره عملکرد تحصیلی، استعداد، توانایی شناختی یا احتمال اختلال یادگیری وجود داشته باشد. روانشناس بعد از ارزیابی اولیه تصمیم می‌گیرد که انجام تست ضروری هست یا خیر.

والدین چگونه می‌توانند درمان را در خانه حمایت کنند؟
ایجاد روتین منظم، تقویت رفتارهای مثبت و استفاده از راهکارهایی که درمانگر پیشنهاد می‌دهد، تاثیر بزرگی دارد. مشارکت والدین یکی از قوی‌ترین عناصر موفقیت درمان است.

آیا درمان می‌تواند عزت‌نفس کودک را افزایش دهد؟
بله، با کمک درمان کودک می‌آموزد خود را بهتر بشناسد، نقاط قوتش را ببیند و تجربه‌های موفق بیشتری ایجاد کند. این فرآیند به شکل‌گیری عزت‌نفس سالم و پایدار کمک می‌کند. نوجوانان نیز از این مهارت‌ها بسیار بهره‌مند می‌شوند.

چه زمانی علائم اضطراب یا افسردگی نگران‌کننده‌اند؟
اگر علائم بیش از چند هفته ادامه پیدا کنند، بر مدرسه و روابط تاثیر بگذارند یا با گریه‌های ناگهانی، بی‌انگیزگی و گوشه‌گیری همراه باشند، نیاز به ارزیابی تخصصی است. مداخله زودهنگام بسیار موثرتر است.

آیا درمان خانواده می‌تواند مشکل کودک را حل کند؟
در بسیاری از مواقع رفتارهای کودک تحت تأثیر سیستم خانواده است. به همین دلیل جلسات خانواده‌درمانی یا آموزش والدین می‌تواند روند درمان را سریع‌تر و عمیق‌تر کند. تغییرات کوچک در خانه گاهی نتایج بزرگی ایجاد می‌کنند.

چه نشانه‌هایی در مدرسه باید جدی گرفته شوند؟
افت نمرات، مشکلات ارتباطی، شکایت معلمان، کناره‌گیری از همسالان، پرخاشگری یا غیبت‌های مکرر نشانه‌هایی هستند که نیاز به بررسی دارند. این موارد معمولاً به وضعیت هیجانی یا رفتاری کودک مرتبط‌اند.

آیا مشکلات خواب کودک نیاز به درمان دارد؟
بله، اختلالات خواب می‌توانند بر تمرکز، خلق‌وخو و رفتار روزانه کودک تأثیر بگذارند. درمانگر علت خواب مشکلات را بررسی کرده و راهکارهای رفتاری و محیطی ارائه می‌دهد. در بیشتر موارد درمان کاملاً مؤثر است.

چگونه مطمئن شوم درمانگر برای کودک من مناسب است؟
می‌توانید درباره تخصص، تجربه، روش‌های درمانی و سابقه کار با کودکان سؤال بپرسید. درمانگر مناسب کسی است که هم دانش علمی دارد و هم می‌تواند رابطه‌ای امن و گرم با کودک برقرار کند.

آیا درمان برای کودکانی که مهاجرت یا بحران تجربه کرده‌اند متفاوت است؟
بله، این کودکان ممکن است نشانه‌های استرس، اضطراب یا سازگاری را تجربه کنند. درمانگر از روش‌های «تراوما-محور» استفاده می‌کند تا احساس امنیت، پردازش هیجانی و سازگاری کودک تقویت شود.

اگر هنوز مطمئن نیستم باید درمان را شروع کنم، چه کنم؟
می‌توانید با یک جلسه مشاوره والدین شروع کنید تا نیازها و نگرانی‌ها بررسی شود. این جلسه به شما دید واضحی می‌دهد که آیا درمان لازم است یا نه. بسیاری از والدین با همین یک جلسه مسیر مناسب را پیدا می‌کنند.​​​​​​​